Budowle ochronne – pytania z rozporządzenia na egzamin na uprawnienia architektoniczne
Rozporządzenie w sprawie kryteriów uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne określa, kiedy istniejący lub dostosowywany obiekt może zostać zakwalifikowany jako schron, ukrycie albo inna budowla ochronna. Dla osób przygotowujących się do egzaminu na uprawnienia architektoniczne ważne jest przede wszystkim rozumienie kryteriów kwalifikacji, podstawowych kategorii odporności oraz różnic między budowlą ochronną a miejscem doraźnego schronienia. W pytaniach testowych często pojawiają się konkretne wartości, warunki techniczne i sytuacje projektowe, dlatego ten dział wymaga większej precyzji niż ogólne przepisy ustawy.
Podstawa prawna
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lutego 2025 r. w sprawie kryteriów uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne (Dz. U. z 2025 r. poz. 235)
Co trzeba umieć
- rozumieć, czego dotyczy rozporządzenie: kryteriów uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne
- odróżniać budowlę ochronną od miejsca doraźnego schronienia i wiedzieć, że są to różne zakresy regulacji
- znać podstawowe typy budowli ochronnych, w szczególności schron i ukrycie
- rozpoznawać kryteria kwalifikacji obiektu jako budowli ochronnej, w tym funkcje ochronne i wymagania dotyczące konstrukcji
- kojarzyć najważniejsze parametry techniczne pojawiające się w pytaniach testowych, np. odporność na pożar, falę uderzeniową, promieniowanie gamma czy parcie wiatru
- rozumieć znaczenie kategorii odporności, takich jak S-0, S-1, S-2, U-1, U-1, U-2 i U-3
- analizować pytania egzaminacyjne z perspektywy projektanta: klasyfikacja obiektu, funkcja ochronna, układ wejść, ewakuacja i lokalizacja
- uważać na pytania z wartościami liczbowymi, ponieważ w tym dziale często sprawdzane są konkretne progi, grubości, czasy i odległości (trzeba opanować rząd wielkości)
Pytania
Jakie obiekty obejmuje rozporządzenie w sprawie kryteriów uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne?
Odpowiedź
✓ Dotychczasowe budowle ochronne pełniące tę funkcję przed wejściem w życie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §1
Jaki podstawowy warunek musi spełniać dotychczasowa budowla ochronna, aby mogła zostać uznana za budowlę ochronną w rozumieniu ustawy?
Odpowiedź
✓ Musi zapewniać albo po przebudowie lub dostosowaniu zapewniać określone funkcje ochronne
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §2 ust. 1
Przed jakimi zagrozeniami powinna zabezpieczać budowla ochronna?
Odpowiedź
✓ Skażenie środowiska wewnętrznego w budowli wskutek działania środków chemicznych, biologicznych lub promieniotwórczych
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §2 ust. 2 pkt 7
Jaki minimalny poziom parcia wiatru musi wytrzymać budowla ochronna, aby uznać spełnienie funkcji ochronnej przed skutkami silnych wiatrów?
Odpowiedź
✓ Co najmniej 2 kPa
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §3
Która z poniższych warstw ochronnych spełnia wymaganie dla zabezpieczenia przed odłamkami amunicji i ostrzałem z broni małokalibrowej jako samodzielna warstwa zewnętrzna?
Odpowiedź
✓ Mur z bloczków silikatowych pełnych na zaprawie cementowej lub cementowo-wapiennej o grubości co najmniej 36 cm
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §4 ust. 1 pkt 1 lit. d
Jaki warunek dotyczący położenia obiektu może samodzielnie przesądzać o spełnieniu funkcji ochronnej przed odłamkami amunicji i ostrzałem z broni małokalibrowej?
Odpowiedź
✓ Konstrukcja budowli jest usytuowana poniżej poziomu terenu
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §4 ust. 1 pkt 2
Jaką minimalną grubość ekwiwalentną powinny łącznie spełniać wszystkie warstwy ochronne, jeżeli zewnętrzne elementy konstrukcji mają więcej niż jedną warstwę ochronną?
Odpowiedź
✓ Co najmniej 25 cm
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §4 ust. 2
Jaka minimalna grubość warstwy z betonu lub żelbetu zapewnia spełnienie funkcji ochronnej przed promieniowaniem gamma z opadu promieniotwórczego?
Odpowiedź
✓ Co najmniej 40 cm
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §6 ust. 2 pkt 1 lit. d
Który układ dojścia do strefy ochronnej spełnia warunek dotyczący ograniczenia promieniowania gamma przy wykonaniu wejść i innych otworów?
Odpowiedź
✓ Droga prowadząca do strefy ochronnej ma co najmniej dwa załamania pod kątem prostym
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §6 ust. 2 pkt 2 lit. a
Jak długo zewnętrzne elementy konstrukcji budowli ochronnej powinny zabezpieczać przed skutkami oddziaływania pożaru?
Odpowiedź
✓ Co najmniej 120 minut
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §7 ust. 1 pkt 1
Jakie nadciśnienie w strefie ochronnej ma być utrzymywane w warunkach pożarowych przy nieoznaczonych zamknięciach i zabezpieczeniach otworów?
Odpowiedź
✓ Co najmniej 25 Pa przez minimum 120 minut
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §7 ust. 2 pkt 2
Jaka minimalna grubość monolitycznego stropu żelbetowego pozwala uznać spełnienie funkcji ochronnej przed skutkami oddziaływania fali uderzeniowej wybuchu na podstawie rozwiązania alternatywnego?
Odpowiedź
✓ Co najmniej 0,4 m
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §8 ust. 2 pkt 2
Jaki minimalny czas ochrony osób przewiduje rozporządzenie dla budowli wyposażonej w urządzenia do oczyszczania i wzbogacania powietrza w przypadku skażenia?
Odpowiedź
✓ Nie krótszy niż 48 godzin
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §9 pkt 3
Jak należy zabezpieczyć elementy wewnętrzne o masie ponad 10 kg w budowli ochronnej, aby uznać spełnienie funkcji ochronnej przed wstrząsem?
Odpowiedź
✓ Powinny być trwale zamocowane lub zabezpieczone przed przemieszczeniem i upadkiem
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §10
Które z poniższych rozwiązań z zakresu bezpieczeństwa użytkowania musi zapewniać dotychczasowa budowla ochronna przeznaczona do ochrony ludzi?
Odpowiedź
✓ Możliwość ewakuacji osób z budowli ochronnej lub ich uratowania w inny sposób
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §11 ust. 1 pkt 1
Kiedy dotychczasowa budowla ochronna może pełnić funkcję ochronną dla pojemności większej niż 50 osób?
Odpowiedź
✓ Jeżeli ma co najmniej dwa wyjścia umożliwiające ewakuację na zewnątrz, w tym co najmniej jedno wyjście zapasowe poza strefą prognozowanego zagruzowania
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §11 ust. 2 pkt 2
W jakim przypadku dopuszcza się, aby wyjście zapasowe w budowli o pojemności do 50 osób znajdowało się w strefie prognozowanego zagruzowania?
Odpowiedź
✓ Gdy wysokość ściany zewnętrznej budynku nie przekracza 16 m
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §11 ust. 3 pkt 1
Jaką odległość od ściany zewnętrznej budynku przyjmuje się jako strefę prognozowanego zagruzowania dla budynków o konstrukcji murowanej?
Odpowiedź
✓ Co najmniej 1/3 wysokości budynku
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §11 ust. 4 pkt 1
W jakiej sytuacji funkcje ochronne budowli mogą podlegać ograniczeniu z uwagi na lokalizację?
Odpowiedź
✓ Jeżeli budowla znajduje się na obszarze zagrożonym osunięciem ziemi lub skał oraz lawinami błotnymi lub śnieżnymi
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §12 pkt 1
Która kategoria odporności dotyczy ukrycia posiadającego funkcje ochronne zabezpieczające przed skutkami fali uderzeniowej wybuchu?
Odpowiedź
✓ U-3
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §13 pkt 7
Jaki współczynnik obliczeniowy oddziaływania quasi-statycznego przewidziano dla drzwi, bram lub wyłazów przy ustalaniu kategorii odporności na podstawie obliczeń wytrzymałościowych?
Odpowiedź
✓ 2,0
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §14 pkt 5
Jaką minimalną odporność na nadciśnienie fali uderzeniowej wybuchu powinny mieć istniejące drzwi ochronne lub ochronno-hermetyczne w budowli zaliczonej do kategorii odporności S-1?
Odpowiedź
✓ Co najmniej 0,4 MPa
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §15 ust. 1 pkt 2
Na jaką kategorię odporności można zakwalifikować dotychczasowy schron kategorii P, jeżeli zamknięcia otworów komunikacyjnych mają odporność na oddziaływanie nadciśnienia fali uderzeniowej wybuchu co najmniej 0,12 MPa?
Odpowiedź
✓ S-0
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §16 pkt 1
Na jaką kategorię odporności kwalifikuje się dotychczasowy schron kategorii A?
Odpowiedź
✓ S-1
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §16 pkt 2
Która kategoria odporności dotyczy ukrycia posiadającego funkcje ochronne zabezpieczające przed skutkami długotrwałego oddziaływania zewnętrznego pożaru na budowlę ochronną?
Odpowiedź
✓ U-2
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §13 pkt 6
Która z poniższych wartości grubości materiału zapewnia wymaganą ochronę przed promieniowaniem gamma dla warstwy z ołowiu?
Odpowiedź
✓ Co najmniej 5,2 cm
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §6 ust. 2 pkt 1 lit. f
Jakie minimalne nadciśnienie od fali uderzeniowej powinny wytrzymywać zamknięcia otworów komunikacyjnych w płaszczyznach ochronnych?
Odpowiedź
✓ Co najmniej 120 kN/m²
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §8 ust. 1 pkt 2
Jakiej pojemności dotyczy obowiązek zapewnienia co najmniej jednego wyjścia zapasowego zlokalizowanego poza strefą prognozowanego zagruzowania?
Odpowiedź
✓ Większej niż 10 osób
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §11 ust. 2 pkt 1
Która kategoria odporności dotyczy schronu posiadającego funkcje ochronne zabezpieczające przed oddziaływaniem fali uderzeniowej wywołującej obciążenie quasi-statyczne o wartości co najmniej 200 kN/m² albo nadciśnienie o wartości co najmniej 0,2 MPa?
Odpowiedź
✓ S-2
Podstawa prawna: Kryteria uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne: §13 pkt 3
Na egzaminie najczęściej pojawia się
- pytania o zakres rozporządzenia i kryteria uznawania obiektów za budowle ochronne
- pytania definicyjne dotyczące schronów, ukryć i budowli ochronnych
- pytania o funkcje ochronne obiektu, np. ochronę przed pożarem, falą uderzeniową, skażeniem lub promieniowaniem
- pytania o konkretne wartości techniczne, takie jak grubości warstw, czas ochrony, nadciśnienie lub odporność ogniowa
- pytania o wymagania dotyczące wejść, wyjść zapasowych, ewakuacji i strefy prognozowanego zagruzowania
- pytania o kategorie odporności budowli ochronnych, w tym oznaczenia S-0, S-1, S-2, U-2 i U-3
- pytania porównawcze wymagające odróżnienia budowli ochronnej od miejsca doraźnego schronienia
Jak odpowiadać na egzaminie
- najpierw ustal, czy pytanie dotyczy budowli ochronnej, schronu, ukrycia czy miejsca doraźnego schronienia
- sprawdź, czy pytanie odnosi się do rozporządzenia o kryteriach uznawania obiektów za budowle ochronne, a nie do ustawy lub innego aktu wykonawczego
- przy pytaniach technicznych zwracaj uwagę na konkretne liczby: grubości, czasy, ciśnienia, odległości i pojemność obiektu
- w pytaniach sytuacyjnych oceniaj obiekt przez pryzmat funkcji ochronnej i możliwości jego zakwalifikowania
- nie mieszaj pojęć schronu i ukrycia – różnią się konstrukcją, funkcją i kategoriami odporności
- jeżeli pytanie dotyczy ewakuacji, sprawdź liczbę osób oraz położenie wyjścia zapasowego względem strefy prognozowanego zagruzowania
- stosuj schemat odpowiedzi: typ obiektu → funkcja ochronna → wymaganie techniczne → kwalifikacja
Najczęstsze pytania
Czy rozporządzenie o budowlach ochronnych trzeba znać szczegółowo na egzaminie architektonicznym?
Obowiązuje znajomość ogólna rozporządzenia. Choć w pytaniach często pojawiają się konkretne wartości techniczne, kategorie odporności i warunki kwalifikacji obiektu.
Jakie pytania z budowli ochronnych pojawiają się najczęściej?
Najczęściej są to pytania o kryteria uznawania obiektów za budowle ochronne, funkcje ochronne, schrony, ukrycia, ewakuację oraz kategorie odporności.
Czy budowla ochronna i miejsce doraźnego schronienia to to samo?
Nie. To różne pojęcia i różne zakresy regulacji. Budowle ochronne dotyczą obiektów spełniających określone kryteria ochronne, natomiast miejsca doraźnego schronienia są regulowane odrębnie.
Czy trzeba znać wartości liczbowe z rozporządzenia?
Tak. W tym dziale warto zapamiętać najważniejsze wartości, np. odporność ogniową, grubości warstw ochronnych, wymagane nadciśnienia, czasy ochrony i odległości.
Jak najlepiej przygotować się do pytań o budowle ochronne?
Najlepiej uczyć się przez porównywanie typów obiektów, funkcji ochronnych i konkretnych wymagań technicznych, a następnie ćwiczyć pytania testowe z wartościami liczbowymi.
Sprawdź swój poziom
Chcesz sprawdzić się w pełnym teście?
Rozwiąż darmowy test diagnostyczny i zobacz, które działy wymagają powtórki.
