Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej – pytania na egzamin na uprawnienia architektoniczne

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej stanowi podstawę pytań egzaminacyjnych dotyczących organizacji systemu bezpieczeństwa oraz zasad funkcjonowania budowli ochronnych. Dla osób przygotowujących się do egzaminu na uprawnienia architektoniczne kluczowe jest zrozumienie celu regulacji, znajomość podstawowych definicji oraz umiejętność powiązania przepisów ustawy z rozporządzeniami wykonawczymi. W praktyce egzaminacyjnej najczęściej sprawdzane jest przypisanie kompetencji organów, rozróżnianie pojęć oraz orientacja w zakresie regulacji, a nie szczegółowe wymagania techniczne.

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1907)

Co trzeba umieć

  • rozumieć cel ustawy o ochronie ludności i jej znaczenie dla projektowania obiektów w kontekście bezpieczeństwa użytkowników
  • znać podstawowe definicje ustawowe (np. budowla ochronna, schron, ukrycie, OZO) oraz umieć je rozróżniać
  • kojarzyć strukturę ustawy i zakres odpowiedzialności poszczególnych organów administracji
  • rozumieć, kiedy zagadnienie regulowane jest ustawą, a kiedy rozporządzeniami wykonawczymi
  • rozpoznawać, które przepisy mają znaczenie dla projektanta, a które dotyczą organizacji systemu ochrony ludności
  • analizować pytania egzaminacyjne pod kątem definicji, zakresu regulacji i przypisania do właściwego aktu prawnego
  • odpowiadać na poziomie egzaminu: definicje, zakres obowiązków, cel regulacji i podstawowe rozróżnienia, bez wchodzenia w szczegóły techniczne

Pytania

  1. Kto jest odpowiedzialny za ochronę ludności według ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej?

    Odpowiedź

    Organy administracji publicznej wykonujące zadania ochrony ludności

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 2 ust. 1

  2. Jakie są zadania starosty w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej?

    Odpowiedź

    popularyzowania wiedzy z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej wśród mieszkańców powiatu,

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 11 ust. 3

  3. Jak często przeprowadza się ćwiczenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej?

    Odpowiedź

    nie rzadziej niż raz na rok

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 53 ust. 2

  4. Przy pomocy jakiego organu starosta ewidencjonuje podmioty i zasobów ochrony ludności na obszarze powiatu?

    Odpowiedź

    komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 11 ust. 3

  5. Co oznacza OZO w kontekście ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej?

    Odpowiedź

    Obiekt Zbiorowej Ochrony

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 109 ust. 1 pkt 6

  6. Kto jest odpowiedzialny za przeciwdziałanie dezinformaacji?

    Odpowiedź

    minister właściwy do spraw wewnętrznych, ministrowie kierujący działami administracji rządowej, wojewodowie, starostowie

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 15 ust. 1 pkt 21 , Art. 14 pkt 9 , Art. 11 ust. 1 pkt 18

  7. Kto posiada dostęp do Centralnej Ewidencji Zasobów?

    Odpowiedź

    minister właściwy do spraw wewnętrznych, marszałek województwa, wojewoda, starosta, wójt (prezydent, burmistrz)

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 29 ust. 2 , Art. 9 ust. 1

  8. Kto prowadzi Centralną Ewidencję Zasobów w myśl ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej?

    Odpowiedź

    Minister właściwy do spraw wewnętrznych

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 24 ust. 1

  9. Jakie są obowiązki ministra właściwego do spraw wewnętrznych w kontekście Centralnej Ewidencji Zasobów?

    Odpowiedź

    zapewnienie wykonywania kopii bezpieczeństwa

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 26 ust. 1

  10. Przez jaki okres trwania zagrożenia wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta oraz wojewoda zapewniają zasoby ochrony ludności niezbędne do wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego?

    Odpowiedź

    3 dni

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 33 ust. 3

  11. Kto jest współadministratorem danych w Centralnej Ewidencji Zasobów?

    Odpowiedź

    minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz wojewodowie

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 25 ust. 1

  12. Kto sporządza plan ochrony dóbr kultury na czas wojny?

    Odpowiedź

    podmioty znajdujące się w odpowiednim wykazie sporządzonym przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 45 ust. 4 , Art. 45 ust. 9

  13. Kto sporządza plan ochrony dóbr kultury na czas wojny?

    Odpowiedź

    Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i Ministrem Obrony Narodowej

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 45 ust. 1

  14. Jakie działania są przewidziane w przypadku ewakuacji dóbr kultury na czas wojny?

    Odpowiedź

    wskazanie miejsc ukrycia i ewakuacji najcenniejszych dóbr kultury ruchomych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 45 ust. 3 pkt 11

  15. Budowla ochronna, obiekt budowlany albo część obiektu budowlanego o konstrukcji zamkniętej i hermetycznej, wyposażony w urządzenia filtrowentylacyjne lub pochłaniacze regeneracyjne to:

    Odpowiedź

    schron

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 83 ust. 3

  16. Obiekt budowlany albo część obiektu budowlanego uznany za budowlę ochronną o konstrukcji niehermetycznej to:

    Odpowiedź

    ukrycie

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 64 ust. 5

  17. W jaki sposób prywatny obiekt budowlany moze zostac uznany za budowlę ochronną?

    Odpowiedź

    z urzędu w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez wójta (burmistrz, prezydent miasta), starostę lub wojewodę

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 88 ust. 1

  18. Czy w odniesieniu do jednego obiektu budowlanego mozna jednocześnie dokonac uznania za budowlę ochronną istotną dla ochrony ludności powiatu oraz o znaczeniu ponadlokalnym?

    Odpowiedź

    nie

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 89 ust. 5

  19. Czy obiekt planowany, realizowany przez inwestora prywatnego, moze zostać uznany za budowlę ochronną?

    Odpowiedź

    tak, w drodze decyzji administracyjnej

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 88 ust. 6 , Art. 86 ust. 4

  20. W jaki sposób właściciel lub zarządca budowli ochronnej moze wypowiedziec porozumienie o uznaniu obiektu budowlanego za budowlę ochronną?

    Odpowiedź

    jedynie po uzyskaniu zgody właściwego organu ochrony ludności

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 87 ust. 4

  21. Pojemność obiektów zbiorowej ochrony planuje się w taki sposób, aby zapewnić schronienie w granicach administracyjnych miast:

    Odpowiedź

    we wszystkich obiektach zbiorowej ochrony - dla co najmniej 50 %, w tym w budowlach ochronnych - dla co najmniej 25 %

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 90 ust. 2

  22. Pojemność obiektów zbiorowej ochrony planuje się w taki sposób, aby zapewnić schronienie poza granicami administracyjnymi miast:

    Odpowiedź

    we wszystkich obiektach zbiorowej ochrony - dla co najmniej 25 %, w tym w budowlach ochronnych - dla co najmniej 15 %

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 90 ust. 2 pkt 2

  23. Kto dokonuje sprawdzenia obiektu budowlanego pod względem spełniania lub możliwości spełnienia warunków dla obiektów zbiorowej ochrony?

    Odpowiedź

    komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej oraz powiatowy inspektor nadzoru budowlanego

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 91 ust. 4

  24. Kondygnacje podziemne w budynkach użyteczności publicznej lub budynkach mieszkalnych wielorodzinnych oraz garaże podziemne, jeżeli nie przewidziano w nich budowli ochronnej, projektuje się:

    Odpowiedź

    w sposób umożliwiający zorganizowanie w nich miejsc doraźnego schronienia

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 94

  25. W przypadku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego lub w czasie wojny w jaki sposób organ ochrony ludności moze zorganizować miejsce doraźnego schronienia w prywatnym budynku?

    Odpowiedź

    poprzez nakaz wykonania miejsc doraźnego schronienia w drodze decyzji administracyjnej

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 102 ust. 4

  26. Budowle podziemne położone w granicach administracyjnych miast wykorzystywane do celów transportu projektuje się i wykonuje w sposób:

    Odpowiedź

    zapewniający spełnienie warunków technicznych i warunków technicznych użytkowania dla budowli ochronnej

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 95

  27. Kto ponosi koszty utrzymania budowli ochronnej w należytym stanie technicznym?

    Odpowiedź

    właściciel oraz zarządca budowli ochronnej

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 96 ust. 1

  28. Jaki procent kosztów inwestycji zwiększonych w związku z koniecznością zapewnienia funkcji budowli ochronnej, moze zostać przekazany właścicieli obiektu budowlanego w formie dotacji celowej?

    Odpowiedź

    100 %

  29. Kto realizuje zadania ministra właściwego do spraw wewnętrznych w czasie stanu wojennego?

    Odpowiedź

    Szef Obrony Cywilnej

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 133

  30. Kto jest administratorem danych przetwarzanych w Centralnej Ewidencji OZO?

    Odpowiedź

    Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 110 ust. 1

  31. Z chwilą wprowadzenia stanu wojennego i w czasie wojny kto staje się krajowym organem obrony cywilnej - Szefem Obrony Cywilnej?

    Odpowiedź

    minister właściwy do spraw wewnętrznych

    Podstawa prawna: Ochrona ludności i obrona cywilna: Art. 118 ust. 1

Na egzaminie najczęściej pojawia się

  • pytania o cel ustawy i jej rolę w systemie ochrony ludności
  • pytania definicyjne – podstawowe pojęcia ustawowe i ich znaczenie
  • pytania o zadania organów administracji publicznej (np. starosta, wojewoda, minister)
  • pytania o odpowiedzialność za ochronę ludności i przypisanie kompetencji
  • pytania o obowiązki właścicieli i zarządców obiektów w kontekście budowli ochronnych
  • pytania o relację ustawy do rozporządzeń wykonawczych
  • proste pytania sytuacyjne wymagające przypisania przepisu do konkretnej sytuacji

Jak odpowiadać na egzaminie

  • najpierw określ, czy pytanie dotyczy definicji, zakresu regulacji czy kompetencji organów
  • zwracaj uwagę, czy właściwą podstawą jest ustawa, czy rozporządzenie wykonawcze
  • odpowiadaj na poziomie ogólnym – ustawa określa ramy, nie szczegóły techniczne
  • w pytaniach o organy skup się na przypisaniu kompetencji, a nie na opisie procedur
  • jeżeli pojawiają się pojęcia związane z budowlami ochronnymi, sprawdź czy pytanie nie odnosi się do rozporządzeń
  • unikaj odpowiedzi zbyt szczegółowych – w testach często są one niepoprawne
  • stosuj schemat odpowiedzi: definicja → zakres → przypisanie odpowiedzialności

Najczęstsze pytania

Czy trzeba znać całą ustawę o ochronie ludności na egzaminie architektonicznym?

Nie. Wystarczy znajomość podstawowych definicji, celu regulacji oraz zakresu odpowiedzialności organów administracji.

Jakie pytania z ustawy pojawiają się najczęściej?

Najczęściej są to pytania definicyjne oraz dotyczące kompetencji organów i zakresu regulacji ustawy.

Czy ustawa zawiera wymagania techniczne dla projektanta?

Nie. Ustawa określa ogólne ramy systemu ochrony ludności, natomiast szczegóły techniczne znajdują się w rozporządzeniach.

Czy trzeba znać artykuły na pamięć?

Nie ma takiego wymogu, ale warto kojarzyć, które zagadnienia są uregulowane w konkretnych częściach ustawy.

Jak najlepiej przygotować się do tego działu?

Najlepiej opanować definicje ustawowe, zrozumieć strukturę regulacji oraz przećwiczyć pytania testowe oparte na ustawie.

Sprawdź swój poziom

Chcesz sprawdzić się w pełnym teście?

Rozwiąż darmowy test diagnostyczny i zobacz, które działy wymagają powtórki.