Gospodarka nieruchomościami – definicje, wywłaszczenie, opłata adiacencka [egzamin]

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, 1222, 1717, 1881)

Co trzeba umieć

• definicje: działka budowlana, działka gruntu, opłata adiacencka
• zasady wywłaszczenia (kto, na czyją rzecz, warunki)
• trwały zarząd i formy władania nieruchomościami publicznymi
• rola rzeczoznawcy majątkowego
• opłaty adiacenckie i ich powiązanie ze wzrostem wartości nieruchomości
• prawo pierwokupu gminy
• procedury podziału, scalania i podziału nieruchomości

Pytania

1. Jak definiowana jest "działka budowlana" w ustawie o gospodarce nieruchomościami?

   Odpowiedź

   ✓ jako zabudowana działka gruntu, spełniająca określone warunki dotyczące wielkości, dostępu do drogi i infrastruktury

   Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 4 pkt 3a

2. Co należy rozumieć pod pojęciem "działka gruntu" według ustawy?

   Odpowiedź

   ✓ niepodzieloną, ciągłą część powierzchni ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej

   Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 4 pkt 3

3. Jakie działania są zaliczane do celów publicznych w kontekście dróg publicznych w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami?

   Odpowiedź

   ✓ wydzielanie gruntów pod drogi, budowa, utrzymanie i wykonywanie robót budowlanych tych dróg oraz obiektów i urządzeń transportu publicznego

   Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 6 pkt 1

4. Kto określa wartość nieruchomości, gdy istnieje taka potrzeba według ustawy o gospodarce nieruchomościami.?

   Odpowiedź

   ✓ rzeczoznawcy majątkowi

   Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 7

5. Kto jest organem wyższego stopnia dla starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami?

   Odpowiedź

   ✓ wojewoda

   Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 9a

6. W jakich formach mogą być oddawane nieruchomości publiczne jednostkom organizacyjnym?

   Odpowiedź

   ✓ w trwały zarząd, najem, dzierżawę oraz użyczenie

   Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 18

7. Jaką formą prawną jest trwały zarząd nieruchomości?

   Odpowiedź

   ✓ formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną

   Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 43 ust. 1

8. Kto zatwierdza podział nieruchomości według ustawy o gospodarce nieruchomościami.?

   Odpowiedź

   ✓ wójt, burmistrz albo prezydent miasta

   Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 96 ust. 1

9. Jaki warunek musi być spełniony, aby można było dokonać scalenia i podziału nieruchomości?

   Odpowiedź

   ✓ nieruchomości są położone w granicach obszarów określonych w planie miejscowym

   Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 102 ust. 2

10. Jakie jest maksymalne procentowe obciążenie opłatą adiacencką dla osób otrzymujących nowe nieruchomości po scaleniu i podziale?

    Odpowiedź

    ✓ do 50% wzrostu wartości nieruchomości

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 107 ust. 1

11. Kiedy gminie przysługuje prawo pierwokupu?

    Odpowiedź

    ✓ przy sprzedaży niezabudowanej nieruchomości nabytej od Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 109

12. Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wywłaszczeń nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest:

    Odpowiedź

    ✓ starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 112 ust. 4

13. Na rzecz kogo może być wywłaszczona nieruchomość?

    Odpowiedź

    ✓ Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 113 ust. 1

14. Kto przeprowadza rokowania w przypadku wywłaszczenia nieruchomości na wniosek jednostki samorządu terytorialnego?

    Odpowiedź

    ✓ organy wykonawcze jednostki samorządu terytorialnego

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 114 ust. 2

15. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego powinno zostać poprzedzone:

    Odpowiedź

    ✓ rokowaniami o nabycie nieruchomości na podstawie umowy cywilnoprawnej

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 114 ust. 1

16. Czy wywłaszczona nieruchomość może być użyta na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu?

    Odpowiedź

    ✓ nie, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 136 ust. 1

17. Czy nieruchomość stanowiąca własność Skarbu Państwa może być wywłaszczona?

    Odpowiedź

    ✓ nie, z wyjątkiem wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego i ograniczonych praw rzeczowych

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 113 ust. 2

18. Kto uczestniczy w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej poprzez wniesienie opłat adiacenckich?

    Odpowiedź

    ✓ właściciele nieruchomości

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 144 ust. 1

19. Od czego zależy ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej?

    Odpowiedź

    ✓ od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 146 ust. 2

20. Jeżeli zachodzi potrzeba, kto określa wartość działki budowlanej w świetle ustawy o gospodarce nieruchomościami?

    Odpowiedź

    ✓ rzeczoznawca majątkowy

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 7

21. Kto może otrzymać nieruchomość Skarbu Państwa w trwały zarząd?

    Odpowiedź

    ✓ państwowa jednostka organizacyjna

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 43 ust. 5

22. Jak jest definiowana "opłata adiacencka"?

    Odpowiedź

    ✓ jako opłata związana ze wzrostem wartości nieruchomości przez budowę infrastruktury lub w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 4 pkt 11

23. W jaki sposób opieka nad zabytkami jest zdefiniowana jako cel publiczny w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami?

    Odpowiedź

    ✓ jako opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki zgodnie z przepisami o ochronie zabytków

    Podstawa prawna: Gospodarka nieruchomościami: Art. 6 pkt 5

Na egzaminie najczęściej pojawia się

• wywłaszczenie zawsze poprzedzone rokowaniami
• opłata adiacencka = wzrost wartości nieruchomości
• trwały zarząd to forma władania, nie własność
• organ wywłaszczeniowy = starosta (zadania z zakresu administracji rządowej)
• definicje z art. 4 bardzo często pojawiają się 1:1 na egzaminie

Najczęstsze pytania