Uprawnienia budowlane – odbudowa po żywiołach (pytania egzaminacyjne, test pisemny)

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 11.08.2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontu i rozbiórki obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu. (Dz.U.2025.1094 t.j.)

Co trzeba umieć

• Przesłanki stosowania ustawy – decyzja Prezesa Rady Ministrów (czas i obszar obowiązywania)
• Zakres robót możliwych bez zgłoszenia lub bez pozwolenia na budowę
• Ograniczenia dla obiektów wpisanych do rejestru zabytków
• Wymagane dokumenty przy pozwoleniu na budowę i rozbiórkę
• Szczególne zasady wydawania decyzji (terminy, rygor natychmiastowej wykonalności)
• Kompetencje rady gminy – zakazy zabudowy i miejscowy plan odbudowy
• Procedury wywłaszczeniowe i cel publiczny w planie odbudowy

Pytania

1. Na jakiej podstawie i na jak długo Prezes Rady Ministrów może określić gminy lub miejscowości, w których stosuje się szczególne zasady odbudowy i remontów obiektów budowlanych?

   Odpowiedź

   ✓ na podstawie danych od wojewodów, uwzględniając rodzaj i skutki żywiołu, na okres nie dłuższy niż 24 miesiące

   Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 2

2. Jakie obiekty liniowe, uszkodzone przez żywioł, mogą być remontowane bez zgłaszania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej?

   Odpowiedź

   ✓ obiekty liniowe, z wyjątkiem linii kolejowych

   Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 6 pkt 1

3. Jakie budowle na wodach, uszkodzone przez żywioł, nie wymagają zgłoszenia przy remoncie?

   Odpowiedź

   ✓ budowle regulacyjne na wodach oraz urządzenia wodne

   Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 6 pkt 2

4. Jakie są kryteria dla obiektów budowlanych, które mogą być remontowane bez zgłoszenia po uszkodzeniu przez żywioł?

   Odpowiedź

   ✓ kubatura mniejsza niż 1000 m³ i wysokość nie wyższa niż 12 m nad poziomem terenu

   Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 6 pkt 3

5. Nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę odbudowa zniszczonych w wyniku działania żywiołu:

   Odpowiedź

   ✓ budowli regulacyjnych na wodach oraz urządzeń wodnych

   Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 7 ust. 1 pkt 2

6. Jakie są kryteria dla obiektów budowlanych, które mogą być odbudowywane bez pozwolenia na budowę po zniszczeniu przez żywioł?

   Odpowiedź

   ✓ kubatura mniejsza niż 1000 m³ i wysokość nie wyższa niż 12 m nad poziomem terenu

   Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 7 ust. 1 pkt 3

7. Jakie obiekty liniowe, zniszczone przez żywioł, mogą być odbudowywane bez uzyskania pozwolenia na budowę?

   Odpowiedź

   ✓ obiekty liniowe, z wyjątkiem linii kolejowych o znaczeniu państwowym

   Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 7 ust. 1 pkt 1

8. Kiedy odbudowa obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków wymaga uzyskania pozwolenia na budowę?

   Odpowiedź

   ✓ zawsze

   Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 7 ust. 3

9. Jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę obiektu budowlanego zniszczonego przez żywioł?

   Odpowiedź

   ✓ projekt architektoniczno-budowlany oraz szkic usytuowania obiektu, nie naruszające ustaleń aktów prawa miejscowego

   Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 9 ust. 1

10. Jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego?

    Odpowiedź

    ✓ zgodę właściciela, szkic usytuowania, opis robót rozbiórkowych, opis zapewnienia bezpieczeństwa, ewentualnie projekt rozbiórki

    Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 9 ust. 2

11. Jakie są specyficzne warunki dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie odbudowy obiektu budowlanego?

    Odpowiedź

    ✓ nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności i wydaje się w terminie 14 dni od złożenia wniosku

    Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 13

12. Jakie uprawnienia ma rada gminy w zakresie wprowadzania zakazu budowy nowych budynków, odbudowy oraz rozbudowy, przebudowy i nadbudowy istniejących budynków?

    Odpowiedź

    ✓ może wyznaczyć obszar z zakazem budowy i odbudowy w ciągu 3 miesięcy na wniosek wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, kierując się potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia

    Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 13c ust. 1

13. Kto sporządza projekt miejscowego planu odbudowy i co powinien on zawierać?

    Odpowiedź

    ✓ wójt, burmistrz albo prezydent miasta, zawierający część tekstową i graficzną

    Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 13d ust. 2

14. W jakim celu rada gminy może uchwalić miejscowy plan odbudowy obiektów budowlanych?

    Odpowiedź

    ✓ umożliwienie odbudowy na obszarach nieobjętych aktami prawa miejscowego po osunięciu ziemi, jest aktem prawa miejscowego

    Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 13d ust. 1

15. Co stanowi cel publiczny w kontekście realizacji miejscowego planu odbudowy?

    Odpowiedź

    ✓ wydzielanie gruntów w celu realizacji miejscowego planu odbudowy, zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami

    Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 13e

16. Jakie są procedury związane z wywłaszczeniem nieruchomości objętych miejscowym planem odbudowy?

    Odpowiedź

    ✓ w ciągu 14 dni od wejścia w życie planu wójt, burmistrz albo prezydent miasta przekazuje staroście wykaz nieruchomości do wywłaszczenia, a starosta wydaje decyzję o wywłaszczeniu w ciągu 14 dni od otrzymania wykazu

    Podstawa prawna: Szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu: Art. 13f ust. 1 , Art. 13f ust. 2

Na egzaminie najczęściej pojawia się

• Art. 6 i 7 – roboty bez zgłoszenia lub bez pozwolenia (częste pytania testowe)
• Art. 9 – dokumenty wymagane do wniosku o pozwolenie
• Art. 13 oraz 13c–13f – decyzje, zakazy, plan odbudowy i wywłaszczenia
• Przepisy dotyczące obiektów zabytkowych – brak uproszczeń
• Zastosowanie przepisów w praktyce (np. powódź – częsty kontekst egzaminacyjny)

Najczęstsze pytania