Plan miejscowy, plan ogólny i dokumenty planistyczne – egzamin na uprawnienia budowlane

Ta część obejmuje pytania dotyczące miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, planu ogólnego gminy oraz innych dokumentów planistycznych występujących w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zakres dotyczy przede wszystkim tego, co ustala plan miejscowy, jaki charakter ma plan ogólny, kto sporządza i uchwala dokumenty planistyczne oraz jakie zasady obowiązują przy konsultacjach społecznych. Nie jest to strona o decyzji o warunkach zabudowy ani o decyzji lokalizacji inwestycji celu publicznego – te zagadnienia zostały omówione osobno.

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, 1907, 1940)
  • Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17.12.2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. (Dz.U.21.2404)

Co trzeba umieć

  • co ustala miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (przeznaczenie terenu, zasady zabudowy i zagospodarowania)
  • że przeznaczenie terenu określa się w planie miejscowym, a nie w decyzji administracyjnej
  • rolę planu ogólnego gminy, w tym strefy planistyczne i gminne standardy urbanistyczne
  • że plan ogólny jest aktem prawa miejscowego
  • różnicę między dokumentami planistycznymi (plan miejscowy, plan ogólny) a decyzjami (WZ, inwestycje celu publicznego)
  • organy właściwe w planowaniu przestrzennym (wójt/burmistrz/prezydent, rada gminy, sejmik województwa)
  • zadania gminy i samorządu województwa w zakresie planowania przestrzennego
  • zasady konsultacji społecznych przy sporządzaniu dokumentów planistycznych

Pytania

  1. Co jest ustalane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego?

    Odpowiedź

    przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 4 ust. 1

  2. W jakim dokumencie ustalane jest przeznaczenie terenu w myśl ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?

    Odpowiedź

    w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 4 ust. 1

  3. Kto jest uprawniony do sporządzania projektów planów zagospodarowania przestrzennego?

    Odpowiedź

    urbanista z kwalifikacjami uzyskanymi na podstawie ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 5 pkt 3

  4. Kto sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną?

    Odpowiedź

    wójt, burmistrz albo prezydent miasta

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 15 ust. 1

  5. Co dzieje się z terenami, których przeznaczenie zmienia plan miejscowy?

    Odpowiedź

    mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu zagospodarowania zgodnie z nowym planem

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 35

  6. Czy możliwe jest ustalenie innego sposobu tymczasowego zagospodarowania terenu, którego przeznaczenie plan miejscowy zmienia?

    Odpowiedź

    tak, jeśli w planie miejscowym ustalono inny sposób tymczasowego zagospodarowania

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 35

  7. Jaki dokument określa podstawowe oznaczenia graficzne i nazwy linii w części graficznej projektu planu miejscowego?

    Odpowiedź

    załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

    Podstawa prawna: Wymagany zakres projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.: §9 ust. 2

  8. W jakim dokumencie uregulowane są symbole, nazwy i oznaczenia graficzne stosowane w projekcie planu miejscowego?

    Odpowiedź

    w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

    Podstawa prawna: Wymagany zakres projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.: §9 ust. 1

  9. Co określa plan ogólny gminy w myśl ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?

    Odpowiedź

    strefy planistyczne i gminne standardy urbanistyczne

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 13a ust. 4

  10. Plan ogólny gminy w myśl ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest podstawą prawną dla:

    Odpowiedź

    decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 13a ust. 5

  11. Czy plan ogólny gminy w myśl ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi akt prawa miejscowego?

    Odpowiedź

    tak, plan ogólny jest aktem prawa miejscowego

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 13a ust. 7

  12. Które z poniższych uwarunkowań rozwoju przestrzennego gminy należy uwzględnić w planie ogólnym gminy w myśl ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?

    Odpowiedź

    zapotrzebowanie na nową zabudowę mieszkaniową w gminie

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 13b

  13. Która z wymienionych poniżej stref nie stanowi strefy planistycznej w myśl ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?

    Odpowiedź

    strefa edukacyjna

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 13c ust. 2

  14. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporządza:

    Odpowiedź

    Wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 17

  15. Prawo wglądu do planu ogólnego lub planu miejscowego oraz otrzymania z nich wypisów i wyrysów posiada:

    Odpowiedź

    Każdy.

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 30 ust. 1

  16. Do czyich zadań należy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy?

    Odpowiedź

    do zadań własnych gminy

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 3 ust. 1

  17. Jaki organ pełni funkcję doradczą ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w sprawach planowania i zagospodarowania przestrzennego?

    Odpowiedź

    Główna Komisja Urbanistyczno-Architektoniczna

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 8

  18. Jakie zadania w zakresie planowania przestrzennego wykonują organy samorządu województwa?

    Odpowiedź

    sporządzanie planu zagospodarowania przestrzennego województwa, prowadzenie analiz i studiów, opracowywanie koncepcji i programów, sporządzanie audytu krajobrazowego

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 38

  19. Kto jest odpowiedzialny za uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego województwa?

    Odpowiedź

    sejmik województwa

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 42 ust. 1

  20. Do jakiego dokumentu (opracowania) wprowadza się ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego województwa?

    Odpowiedź

    do planu miejscowego

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 44 ust. 1

  21. Kto koordynuje współpracę transgraniczną i przygraniczną w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego?

    Odpowiedź

    minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 46a

  22. Ile minimalnie form konsultacji społecznych należy wykorzystać przy prowadzeniu konsultacji społecznych w myśl ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?

    Odpowiedź

    trzy formy

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 8i ust. 2

  23. Czy konsultacje społeczne w formie spotkań otwartych według ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mogą być przeprowadzane zdalnie?

    Odpowiedź

    tak, ale z transmisją obrazu i dźwięku oraz możliwością zadawania pytań tekstowych

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 8i ust. 6 pkt 2

  24. Jak długo powinno trwać zbieranie uwag podczas konsultacji społecznych w myśl ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?

    Odpowiedź

    co najmniej 28 dni

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 8j pkt 1

  25. Kiedy mogą być przeprowadzone spotkania otwarte lub panele eksperckie w ramach konsultacji społecznych w myśl ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?

    Odpowiedź

    nie wcześniej niż 7 dni po rozpoczęciu konsultacji i nie później niż 7 dni przed ich zakończeniem

    Podstawa prawna: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.: Art. 8j pkt 2

Na egzaminie najczęściej pojawia się

  • co ustala miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
  • w jakim dokumencie określa się przeznaczenie terenu
  • plan ogólny gminy – zakres, funkcja i charakter prawny
  • strefy planistyczne i gminne standardy urbanistyczne
  • organy sporządzające i uchwalające dokumenty planistyczne
  • prawo wglądu do planu miejscowego i planu ogólnego
  • zadania gminy i samorządu województwa
  • konsultacje społeczne – liczba form, terminy i zasady prowadzenia

Jak odpowiadać na egzaminie

Pytania z tego zakresu wymagają najpierw rozpoznania, czy chodzi o dokument planistyczny, czy o decyzję administracyjną.

  • jeżeli pytanie dotyczy przeznaczenia terenu → właściwą odpowiedzią jest plan miejscowy
  • jeżeli pojawiają się strefy planistyczne lub standardy urbanistyczne → chodzi o plan ogólny gminy
  • jeżeli pytanie dotyczy konkretnej inwestycji przy braku planu → to nie ten dział (WZ lub inwestycje celu publicznego)

Kluczowe schematy:

  • plan miejscowy → przeznaczenie terenu + warunki zabudowy
  • plan ogólny → strefy planistyczne + standardy urbanistyczne
  • gmina → prowadzi politykę przestrzenną
  • rada gminy → uchwala plan
  • wójt/burmistrz/prezydent → sporządza projekt

W pytaniach testowych zwracaj uwagę na:

  • słowa „przeznaczenie terenu” (→ plan miejscowy)
  • „strefy planistyczne” (→ plan ogólny)
  • „konsultacje społeczne” (→ procedura planistyczna)
  • odróżnienie planu od decyzji (WZ ≠ plan)

Najczęstsze pytania

Czy plan miejscowy i plan ogólny to to samo?

Nie. Plan miejscowy określa przeznaczenie terenu i zasady zabudowy, natomiast plan ogólny wyznacza strefy planistyczne i standardy urbanistyczne dla całej gminy.

W jakim dokumencie ustala się przeznaczenie terenu?

Przeznaczenie terenu ustala się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Czy plan ogólny jest aktem prawa miejscowego?

Tak, plan ogólny gminy jest aktem prawa miejscowego.

Kto sporządza projekt planu miejscowego?

Projekt sporządza wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a uchwala go rada gminy.

Czy każdy ma dostęp do planu miejscowego?

Tak, każdy ma prawo wglądu do planu miejscowego i planu ogólnego oraz uzyskania wypisu i wyrysu.

Czy plan ogólny zastępuje decyzję o warunkach zabudowy?

Nie. Plan ogólny stanowi podstawę do wydawania decyzji o warunkach zabudowy, ale jej nie zastępuje.

Jakie są główne zadania gminy w planowaniu przestrzennym?

Gmina kształtuje i prowadzi politykę przestrzenną, w tym sporządza i uchwala dokumenty planistyczne.

Sprawdź swój poziom

Chcesz sprawdzić się w pełnym teście?

Rozwiąż darmowy test diagnostyczny i zobacz, które działy wymagają powtórki.